پرینت

سخنرانی دکتر میرسعیدی در سلسله نشست‌های علمی پژوهشی جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمی

نوشته شده توسط حامد صفائی آتشگاه در . ارسال شده در اخبار

سلسله نشست‌های علمی پژوهشی

جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمی

 معاونت پژوهشی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی با همکاری گروه آموزشی حقوق جزا و جرم‌شناسی آن، در ادامه سلسله نشست‌ها و کارگاه‌های علمی مشترک، کارگاه علمی – پژوهشی با عنوان «جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمی» را با ارائه پرفسور آلبرشت استاد موسسه ماکس پلانک آلمان به مدت سه روز در محل تالار دفاع دانشکده حقوق و علوم سیاسی برگزار نمود. این کارگاه سه روزه بر اساس تفاهم‌نامه مشترک دانشگاه علامه طباطبائی با موسسه ماکس پلانک و با هدف تقویت بنیه علمی و آموزش کاربردی دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی در حوزه‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی از تاریخ 9 الی 11 آبان ماه با حضور استادان و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری برگزار شد.

در صبح روز اول نشست، در تاریخ 9/8/1394 آقای دکتر میر سعیدی موضوع: جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمی؛ مفاهیم بنیادین و نظریه‌ها از منظر اسلامی را ارائه نمودند. گزارش حاضر، خلاصه‌ای از مطالب ارائه‌شده توسط ایشان است که توسط آقای مهدی مهدی‌پور کلاردشت (دانشجوی دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی) نقل می‌شود:

شرایط جبران خسارات در عدالت ترمیمی به 4 دسته تقسیم می‌شود:

الف: مسئولیت‌پذیری بزهکار

ب: آمادگی بزه دیده و جامعه برای بخشش و عقد

ج: قبول مسئولیت از طرف ثالث ((در اینجا منظور میانجی یا میانجیگر می‌باشد))

د: تأمین منابع مالی به‌منظور جبران خسارت

در ادامه دکتر میر سعیدی برای هر یک از بندهای مذکور اظهاراتی به همراه داشته که عبارت‌اند از:

در بند الف: در بزهکار باید ندامت و پشیمانی احراز شود تا بتوان برنامه‌های عدالت ترمیمی را دارای کارکرد مثبت تصور کرد. همچنین در توضیح بند الف بیان کردند صرف اظهار پشیمانی کافی نیست و واژه‌های اصلاح و جبران دارای تفاوت‌های ماهوی می‌باشد که اصلاح ناظر به بزهکار است که نباید مورد تحقیر و سرزنش قرار گیرد و نیز جبران ناظر به خسارت حادث شده توسط بزهکار است اما با وجود تفاوت این امر مورد تأکید است که اگر بزهکار اصلاح شود قطعاً جبران خسارت صورت می‌گیرد.

در توضیح بند ب اشاره کردند: بزه دیده باید آزادی در انتخاب چگونگی برخورد خود را داشته باشد اعم از عفو، بخشش و رسیدگی توسط مقام قضایی اما نکته‌ای که نباید از دیدگان دور شود این است که بزه دیده باید نسبت به شرایط بعد از عفو و بخشش آگاهی داشته باشد.

در انتهای توضیح این اشعار کردند:

((نظام حقوقی جامعه (سیاست جنایی) باید به نحوی باشد که امکان وجود عفو و کیفر در کنار هم باشند))

در توضیح بند ج به اصل خیرخواهی اشاره کردند زیرا بیت این اصل و قبول حل‌وفصل یک رابطه‌ی معنادار وجود دارد و دخالت داوطلبانه در میانجی‌گری نوعی خیرخواهی تلقی کرده است در این خصوص به اصلاح ذات‌البین اشاره نموده است در ادامه بحث خود پیرو شروط جبران خسارت به مورد آخر پرداخته است. منابع جبران خسارت یا همان اشخاصی که جبران خسارت می‌نماید.

1-    ازطریق فرد خاطی

2-    از سوی دولت

همچنین آقای دکتر میرسعیدی در خصوص موضوعات مذکور به آیات شریفه 178 سوره بقره و 151،152،153 سوره انعام اشاره نموده است.

در انتهای با بحث پیرامون انواع میانجی‌گری به سخنان خود پایان داد.

در ادامه نشست، پرفسور آلبرشت همین موضوع را از منظر نظریه‌پردازان غربی مورد بحث و بررسی قرار داد.

پرفسور آلبرشت در مقدمه ابتدا به بحث مجازات و حقوق کیفری پرداخت و دیدگاه‌های انتقادی نسبت به جایگاه مجازات در حقوق کیفری را بیان کرد. یکی از دیدگاه‌های انتقادی به مجازات نظریه هزینه – فایده است و باور بر این امر دارد ک در اجرای مجازات می‌بایستی فایده آن مورد ارزیابی قرار گیرد. انتقاد دیگر اجزای مجازات نوعی لکه ننگ (stigma) برای بزهکار محسوب می‌شود.

در ادامه به تئوری پیشگیری مثبت اشاره کرد. تئوری مذکور به معنای آن است که هنجارهای عمومی شامل یکسری مواردی است که نباید نقض شود و اگر زمانی یک هنجاری نقض شود پیامدهایی به دنبال دارد. بنا به نظر قائلین به اجرای مجازات، مجازات پاسخی برای کسب اعتماد عمومی است اما به نظر پرفسور آلبرشت مجازات نباید در ملأ عام نمود پیدا کند زیرا بزه و مجازات در فهم جدید باید بین بزه‌کار و دولت باشد و نباید جامعه از آن متأثر شود.

بانیان عدالت ترمیمی در خصوص مجازات، انتقادهای اساسی به آن دارند:1ـ بزه دیده مورد فراموشی قرارگرفته است.2ـ ضعف قوای دولتی و قصور بانیان دولتی؛ بانیان آموزه‌های ترمیمی بر این باورند که نظام مبتنی بر سزادهی نتوانسته منجر به کاهش بزه و همچنین منجر به جلوگیری از تکرار بزه مجدد شود.3ـ عدم توجه به خواسته‌های بزه دیده؛

خواسته‌های بزه دیده در یک فرآیند رسیدگی 6 مورد است:

الف: جبران غرامت و خسارت‌های احتمالی

ب: برخورد درست با آنان

پ: کاهش ترس از بزه دیدگی مجدد

ت: توانمندسازی آنان

ث: حق برخورداری از حقوق دفاعی

ج: عدم دستیابی به اطلاعات شخصی آنان و دستیابی به اطلاعات پرونده

ایشان با بیان موارد بالا این نتیجه گرفت:

((دولت‌های غربی نتوانسته‌اند تمام حقوق شهروندان را مدنظر قرار دهند. در غرب بزه دیدگی یک امر عادی است در این خصوص آماری را اشاره کرد که 15 درصد شهروندان اروپایی هر سال بزه دیده می‌شوند و شهروندان از جانب دولت حمایت نمی‌شوند و وقتی چنین عدم اطمینانی نسبت به دولت پیدا شود بزه دیده به دنبال نوعی جدیدی از اجرای عدالت می‌رود که به آن عدالت خیابانی گویند))

 

سعی می‌شود طی روزهای آتی گزارش سایر نشست‌ها نیز ارائه شود.

 

شما مجوز ارسال دیدگاه را ندارید

دیدگاه‌ها   

قاضی
0 #2 پاسخ: سخنرانی دکتر میرسعیدی در سلسله نشست‌های علمی پژوهشی جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمیقاضی 1394-08-18 17:15
سلام آقای صفایی
واسه جامعه شناسی جنایی دکتر نجفی واسه دکتری نوشتید کاملترین جزوه این لینکه lawtest.ir/231

بعد در قسمت نظرات نوشتید 133 صفحه است من دانلود کردم 120 صفحه است یعنی این جزوه ناقصه120 بود؟
-------------------------------
سلام. همین جزوه را مطالعه کنید. ۱۳۳ صفحه را ویرایش کردیم و به ۱۲۰ صفحه تقلیل داده شد.
مرتضی 1
0 #1 پاسخ: سخنرانی دکتر میرسعیدی در سلسله نشست‌های علمی پژوهشی جبران خسارت، میانجی‌گری و عدالت ترمیمیمرتضی 1 1394-08-18 14:58
با سلام و خسته نباشید خدمت جناب عالی
اگر فایل سخنرانی نشست های علمی هم در سایت قرار بگیرد برای ارتقاء سطح علمی دانشجویان مفید تر است .
با تشکر
-------------------------------
سلام. متاسفانه برخی از استادان اجازه نمی دهند. و بعضاً هم دوستان لطف نمی کنند! اما سعی می کنم فایل صوتی نشست های آتی را قرار دهم.